Sunday, January 13, 2013

Pagbabagong Morpoponemiko

Pagbabagong Morpoponemiko

Iba't Ibang Uri ng Pagbabagong Morpoponemiko

1. Asimilasyon - kapag ang kasunod na tunog ay alinman sa / d, l, r, s, t /, ang
                            panlaping pang- ay nagiging pan-. Ito ay nagiging pam- naman
                            kapag ang kasunod na tunog ay alinman sa / b, p /.

Paalala: Nananatilinng pang- kapag ang kasunod na tunog ay mga katinig na / k, 
              m, n, ng, w, y / o patinig ( a, e, I, o, u ). Nilalagyan ng gitling ( - )  kapag 
              ang salitang ugat ay nagsisimula sa patinig.

Halimbawa:
1. Pang + lunas - panglunas - panlunas
2. Pang = baon - pangbaon - pambaon
3. Pang + kulay - pangkulay
4. Pang + isahan - pang - isahan

2. Pagkakaltas - sa pagbabagong ito, may nawawalang ponema sa loob ng
                            salita
Halimbawa:
1. Sunod + in - sunodin - sundin
2. Takip + an - takipan - takpan
3. Dala + han - dalahan - dalhan

3. Maypalit - may mga ponemang napapalitan o nagbabago sa pagbuo ng salita.
                      nagaganap ang pagpapalitan ng /r/ at /d/ kapag ang /d/ ay nasa pagitan ng
                      dalawang patinig.
Halimbawa:
1. Ma + dami - madami - marami
2. Bakod + bakudan - bakuran

4. Pagpapaikli ng salita - Pagpapaikli at pagpapabilis ng pagbigkas ng salita.

Halimbawa:
1. Hinatay ka - Tayka - teka
2. Tayo na - Tayna - tena, tana
3. Wikain mo - Ikamo - kamo
4. Wika ko - ikako - kako                   

17 comments:

  1. walang metatisis

    ReplyDelete
  2. 4 lang ba?? Parang 5 ata..

    ReplyDelete
  3. may kulang nga!!! METATESIS

    ReplyDelete
  4. yan lng po talga,.?

    ReplyDelete
  5. halimbawa ng metatesis gamit ang gitlaping -in-
    yakap+in=yinakap? tama po b correct me f wrong tnx po..

    ReplyDelete
  6. maypalit ang ibang katawagan ng metatesis

    ReplyDelete
  7. Mag bigay nga po kayo ng maikling salaysay gamit ang pagbabagong morpoponemiko please!!!!!!!!

    ReplyDelete
  8. Hello po may nakaka alam po ba kung anu anu ang mga walong dagdag na ponema? Please.

    ReplyDelete
  9. sabi nila anim raw lahat ang uri ng morpema

    ReplyDelete
  10. kulang ng Asimilisasyong Ganap at Asimilisasyong Di-Ganap

    ReplyDelete
  11. Bakit walang metatesis? huhuhu

    ReplyDelete
  12. kulang ng dalawa isa sa asimilisasyong di-ganap at metatesis

    ReplyDelete
  13. Bat walang metatesis, paglilipat diin, reduplikasyon, may pungos, at may angkop?

    ReplyDelete
  14. asan ang halimbawa ng "Pagbabagong Morpoponeko"?

    ReplyDelete
  15. PAGBABAGONG MORPOPONEMIKO
    1. Asimilasyon
    2. Di-ganap na Asimilasyon
    3. Ganap na Asimilasyon
    4. Pagpapalit-ponema
    5. Metatesis
    6. Paglilipat-diin
    7. Pagkakaltas-ponema
    8. Reduksiyon/Reduplikasyon

    ReplyDelete
  16. salamat sa answer? :)

    ReplyDelete