Saturday, August 28, 2010

Antas ng Wika

Antas ng Wika

1. formal at di-formal – di-formal na wika ang wikang ginagamit ng tao sa ka-edad samantalang formal naman ang wikang gingamit ng tao sa nakatataas o nakatatanda
2. lingua franca – wikang ginagamit ng karamihan sa isang bansa; sa Pilipinas ang Filipino ang lingua franca ng mga tao
3. lalawiganin – mga wikang ginagamit ng mga tao sa lalawigan gaya ng Chavacano, Tausug, Cebuano, Ilonggo, Visaya at iba pa. Hindi talamak ang paggamit sa isang bansa ng mga wikang lalawiganin ngunit nagsasadya ito ng implikasyon ng kultura ng isang lalawigan
4. kolokyal - ito ay ang pakikibagay ng wika sa taong gumagamit nito. Kadalasan napaiikli ang mga salita ngunit napagkakasunduan ang pagpapaikli nito. Halimbawa: /tena/ para sa 'tara na', /pre/ para sa 'pare'
5. balbal o pangkalye – wikang ginagamit ng tao na halos likha-likha lamang at may kanya-kanyang kahulugan gaya ng wika ng mga tambay at bakla – halimbawa ang mga salitang ‘eklavush’, ‘erpat at ermat’ at ‘cheverloo’.
6. edukado/malalim – wikang ginagamit sa panitikan, sa mga paaralan at pamantasan, sa gobyerno, sa korte at iba pang venyung profesyunal

Ang wika ay nahahati sa iba’t ibang katigorya sa antas na ginagamit ng tao batay sa kanyang pagkatao, sa lipunang kanyang ginagalawan, lugar na tinitirhan, panahon, katayuan at okasyong dinadaluhan.

Pormal - Ito ay antas ng wika na istandard at kinikilala/ginagamit ng nakararami.

Pambansa. Ito ay ginagamit ng karaniwang manunulat sa aklat at pambalarila
para sa paaralan at pamahalaan

Halimbawa:
Asawa, Anak, Tahanan

Pampanitikan o panretorika. Ito ay ginagamit ng mga malikhain manunulat.
Ang mga salita ay karaniwang malalim, makulay at masining.

Halimbawa:
Kahati sa buhay
Bunga ng pag-ibig
Pusod ng pagmamahalan

Impormal. Ito ay antas ng wika na karaniwan, palasak, pang araw-araw, madalas gamitin sa pakikipag-usap at pakikipagtalastasan.

Lalawiganin. Ito ay gamitin ng mga tao sa particular na pook o lalawigan, makikilala ito sa kakaibang tono o punto.

Halimbawa:
Papanaw ka na ? (Aalis ka na?)
Nakain ka na? (Kumain ka na?)
Buang! (Baliw!)

Kolokyal. Pang araw-araw na salita, maaring may kagaspangan nang kaunti,
maari rin itor refinado ayon sa kung sino ang nagsasalita. Ang pagpapaikli ng isa,
dalawa o higit pang titik sa salita.

Halimbawa:
Nasan, pa`no,sa’kin,kelan
Meron ka bang dala?

Balbal. Sa Ingles ito ay slang. Nagkakaroon ng sariling codes, mababa ang antas
na ito; ikalawa sa antas bulgar.

Halimbawa:
Chicks (dalagang bata pa)
Orange (beinte pesos)
Pinoy (Pilipino)

Karaniwang paraan ng pagbuo ng salitang balbal:

1. Paghango sa mga salitang katutubo
Halimbawa:
Gurang (matanda)
Bayot (bakla)
Barat (kuripot)

2. Panghihiram sa mga wikang banyaga
Halimbawa:
Epek (effect)              
Futbol (naalis, natalsik)
Tong (wheels)

3. Pagbibigay ng kahulugan ng salitang tagalog
Halimbawa:
Buwaya (crocodiles – greedy)
Bata (child – girlfriend)
Durog (powdered – high in addiction)
Papa (father – lover)

4. Pagpapaikli
Halimbawa:
Pakialam – paki
Tiyak – tyak

5. Pagbabaliktad
Buong Salita
Halimbawa:
Etned – bente
Kita – atik

Papantig
Halimbawa:
Dehin – hindi
Ngetpa – Panget
Tipar – Parti

6. Paggamit ng Akronim
Halimbawa:
G – get, nauunawaan
US – under de saya

7. Pagpapalit ng Pantig
Halimbawa:
Lagpak – Palpak – Bigo
Torpe – Tyope – torpe, naduwag

8. Paghahalo ng salita
Halimbawa:
Bow na lang ng bow
Mag-jr (joy riding)
Mag-gimik
Mag-MU

9. Paggamit ng Bilang
Halimbawa:
45 – pumutok
1433 – I love you too
50-50 – naghihingalo

10. Pagdaragdag
            Halimbawa:
Puti – isputing
Kulang – kulongbisi   

11. Kumbinasyon
            Pagbabaligtad at Pagdaragdag
Halimbawa:
Hiya – Yahi – Dyahi

Pagpapaikli at pag-Pilipino
Halimbawa:
Pino – Pinoy
Mestiso – Tiso, Tisoy

Pagpapaikli at Pagbabaligtad
Halimbawa:
Pantalon – Talon – Lonta
Sigarilyo – Siyo – Yosi

Panghihiram at Pagpapaikli
Halimbawa:
Security – Sikyo
Brain Damage – Brenda

Panghihiram at Pagdaragdag
Halimbawa:
Get – Gets/Getsing
Cry – Crayola

99 comments:

  1. ask ko lang poh kung may fb si marilou?

    ReplyDelete
  2. arigatou guzaimasu

    ReplyDelete
  3. sobrang thanks. :)

    ReplyDelete
  4. SALAMAT NA SAGOT KO ASSIGNMENT KO!!!!!!!!!!

    ReplyDelete
  5. Pampanitikan ng matanda?

    ReplyDelete
  6. maraming salamat...

    ReplyDelete
  7. wahhhhh ! thanks po hah :-) sa uulitin na mga assignments ko !

    ReplyDelete
  8. ano ano po ba ang mga antas ng wika ito ,
    tadyak ng tadhana,
    e,
    waswit,
    hustice,
    bibliya,
    sumagip,
    pagkakapiit,
    katulong,
    mayaman,
    kawawa,
    shimay,
    yon',
    pobre,
    lilisan,
    baliw,
    e ke,
    u labo,
    tdh,
    na unsyami,
    hinaharap,
    huli,
    diyos,
    ordinaryo,
    istorya,
    ne po,
    dihins,
    kapansanan,
    bahay,
    tahanan,..






    pahelp po,,,... thank you ..!

    ReplyDelete
  9. Thanks! Makakatulong ito para sa quiz namin!

    ReplyDelete
  10. Beri gud perpek ako ini nays 1 thainks.. 1st honor naku ini

    ReplyDelete
  11. THANK YOU PO SA AUTHOR LAKING TULONG NYO PO!!!=))))

    ReplyDelete
  12. magagamit ko 'to sa report ko sa darating na martes..

    ReplyDelete
  13. Annyeong!! Thanks ng marami/ Kamsahamnida!!!!! Pang-assignment eh. Hahaha xDD Saranghaeyo!!!! :***

    ReplyDelete
  14. kamsahamnida :)

    ReplyDelete
  15. Ano po ang source niyo? :)

    ReplyDelete
  16. Malugod po kaming nagpapa salamat mula sa kaibuturan ng aming puso!!! <3

    ReplyDelete
  17. ung lingua franca ba pormal o di pormal???

    ReplyDelete
  18. salamat po!mas naintindihan ko na po ang antas ng wika ngayon :)

    ReplyDelete
  19. pwedi ba madami pa ano nga pala ung ibigsabihn ng mag-MU

    ReplyDelete
  20. marami po ang antas ng wika ngayon

    ReplyDelete
  21. anu ano po ang mga halimbawa ng mga likas na salita?

    ReplyDelete
  22. salamat po..... :) salamt sa pgbibigay ng ideya..

    ReplyDelete
  23. Thanks :) ang laking tulong...

    ReplyDelete
  24. salamat kay author!:)

    ReplyDelete
  25. domo arigato gozaimazu :3

    ReplyDelete
  26. thank you. it such a big help

    ReplyDelete
  27. naiintindihan ko na... salamat ...nakakatulong talaga sa aming subject na Filipino l..

    ReplyDelete
  28. Hahaha, dami kong di alam na salita na nageexist pala. Thank you for this. Labyuu sa gumawa XDD

    ReplyDelete
  29. Thank you for helping me

    ReplyDelete
  30. now im ready to FAIL my filipino test... :( ang hirap!

    ReplyDelete
  31. I think this topic seems interesting .

    ReplyDelete
  32. pwede po bang makakita pa ng haimbawa ng paghahalo ng wika

    ReplyDelete
  33. mga halimbawa pa po ng paghahalo ng wika

    ReplyDelete
  34. pahelp naman oh..! anu po ba ang arkayt ?

    ReplyDelete
  35. ANO PO BA ANG LALAWIGAN NG BAKLA,TOMBOY,KUYA, ATE,GURO
    AT ANO PO ANG BALBAL NG KUYA,ATE,GURO

    ReplyDelete
  36. Thanks this is really a big help! :)

    ReplyDelete
  37. LOL ! Wala yung teknikal at kolonyalismong karaniwan ! Pero its really good help sakin mas naintindihan ko yung iba thanks for the examples :)

    ReplyDelete
  38. THANKS FOR INFO :-)

    ReplyDelete
  39. Hmm. Pede na. Hahahaha but srsly, thank you po sa gumawa :) BIG HELP talaga!!! :)

    ReplyDelete
  40. hahaist...sa wkas na solve rin ang problem ko.Nasagot ko ndin lahat ng mga asignatura na ibinigay ng aming maginoong instaktor..wala nju'y libog sa utok....it's a BIG BIG HELP!!!

    ReplyDelete
  41. Laking tulong po nito, salamat.

    ReplyDelete
  42. ,malaking tulong to,,,,thnks po

    ReplyDelete
  43. This comment has been removed by the author.

    ReplyDelete
  44. maraming thankz sa author nito ..
    may report na ako .. hehehe :)

    ReplyDelete
  45. maraming salamat sa impormasyon. :)

    ReplyDelete
  46. Bigyan nyo naman po ako ng tig limang halimbawa ng paggamit ng akronim,
    Paggamit ng bilang
    Paggamit ng pagbabaliktad/metalisis
    At panghihiram at pagpapaikli.
    Thank you po

    ReplyDelete
  47. thanks poh dahil mas naiintindihan ko ng mabuti ang Filipino.....

    ReplyDelete
  48. Salamat! May masasagot na ako bukas sa quiz ☺

    ReplyDelete
  49. paki translate please ?? :p nosebleed ko bay!!








    rachel gwapa =]

    ReplyDelete
  50. hahahha hindi nakatulong samen...suuury ^_^

    ReplyDelete
  51. yehey !!!!!!!!!!!! nagawa ko na homework ko... thank u sa tulong .... saranghae :)

    ReplyDelete
  52. Hahahaha! Eto po ung eksaktong nakalagay sa book namin sa Filipino! Thanks anyways!

    ReplyDelete
  53. Ano po bang klasing antas ng wika ang ito
    nagpasemplang,hostess sumagip, mayaman, kawawa, yon, pobre, nilisan, naunsyami

    ReplyDelete
  54. Hai . Ako po si Sean . Humihingi ng tulong . Kahit konting pera lang po . Eto po ang aking numero . 09102589746 . Maraming Salamat po :)

    ReplyDelete
  55. Thanks it's really a big help :D

    ReplyDelete
  56. MARAMING SALAMAT!!!!

    ReplyDelete
  57. Salamat po! laking tulong nito. :)

    ReplyDelete
  58. helpful for us students. Thanks for this educational website.

    ReplyDelete
  59. ask po ng help....pud neu po ba akong bigyan ng halimbawa ng mga naibigay..nid lang po talga sa filipino subject namin

    salita balbal kolokyal karaniwan

    matong ____________ _______________ _______________
    kalakian ____________ _______________ _______________
    naputot ____________ _______________ _______________
    matsora ____________ _______________ _______________
    saragati ____________ _______________ _______________
    singkaw ____________ _______________ _______________
    ligwak ____________ _______________ _______________
    pamitik ____________ _______________ _______________
    sudsod ____________ _______________ _______________
    lipya ____________ _______________ _______________


    yan po yong mga salita sobrang lalaim po ng kahulugan..salamat sa nais tumulong god will bless you

    ReplyDelete
  60. Maraming salamat po.. Madami po kayong natulungan kahit ang iba ay hindi nag co-comment kasi hindi makapag-sign in ngunit nagpumilit lang po ako mag sign in para masabing Thank you po!

    ReplyDelete
  61. Thanks, this helped in my Homework : D

    ReplyDelete
  62. Salamat po Meron po ba kayung 10 Rehiyonal na Wika ayon kay Mcfarlane 2004

    ReplyDelete
  63. yess imay assignment naka ako sana makatulong ito hahha..:D

    ReplyDelete
  64. Arigatou Guzaimasu
    Watashi wa Jibun Jishin o Aishiteiru
    Watashi wa Anata o Aishiteimasu

    ReplyDelete
    Replies
    1. Souka? 😂 demo anata ga suki janai de...

      Delete
  65. Maraming arigato guzaimasu po!!! Ako po ay nagagalak sa inyong pagsusulat ng ganito ka impormatibong pahina. :)

    ReplyDelete
  66. Magandang araw. Anong authority po ang pinaghanguan mo nito? Salamat :) Kailangan ko po kasi sa pag-aaral ko.

    ReplyDelete
  67. Thank you very much. It gives so much information.

    ReplyDelete
  68. Pls ano ang kolokyal na salita sa baliw...thanks po

    ReplyDelete
  69. Ano po bang pinagkaiba ng probinsialismo sa lalawiganin? Kasi nanghihingi ang titser halimbawa sa lalawiganin at sa probinsialismo

    ReplyDelete
  70. SALAMAT PO SA GUMAWA MALAKING TULONG PO ITA SA MGA KABATAANG TULAD KO

    ReplyDelete
  71. THANKS FOR THIS INFORMATION

    ReplyDelete